Tavla

Hai người chơi, mỗi bên mười lăm quân

Bàn cờ có hai mươi bốn điểm, xếp thành hai hàng mười hai. Quân trắng đi theo một chiều, quân đen chiều ngược lại. Mỗi người chơi có mười lăm quân ở vị trí ban đầu.

Hai xúc xắc, hai nước

Đến lượt, bạn ném hai xúc xắc. Mỗi mặt là một nước: chọn một quân, đẩy quân đó tiến đúng số điểm. Bạn có thể đi hai xúc xắc trên hai quân khác nhau, hoặc cùng một quân.

Đôi đi bốn lần

Nếu hai xúc xắc cùng số, bạn đi số đó bốn lần thay vì hai. Đôi là những bước ngoặt lớn.

Hai quân là một bức tường

Một điểm có hai quân địch trở lên là tường ── bạn không thể đáp xuống. Một quân địch lẻ là mục tiêu: đáp lên là quân ấy bị đưa lên thanh chắn (bar).

Bar trước

Nếu một quân của bạn ở bar, bạn phải đưa nó về bàn cờ trước mọi nước khác ── dùng một mặt xúc xắc để vào. Nếu cả hai mặt đều không vào được, bạn bỏ lượt.

Tất cả về nhà, rồi nhấc đi

Khi mọi quân của bạn đã về vùng nhà ── sáu điểm cuối ── bạn có thể bắt đầu nhấc quân ra. Gieo xúc xắc, nhấc một quân ở điểm tương ứng. Bên nhấc đủ mười lăm quân trước thì thắng.

Lưỡng Hà, 4500 năm trước

Trong những lăng mộ hoàng gia ở Ur, các nhà khảo cổ tìm thấy một bàn cờ bằng gỗ khảm vỏ sò và đá lapis lazuli. Hai mươi ô, vài viên xúc xắc, một nhúm quân cờ.

Đó là trò chơi cờ cổ xưa nhất từng được biết đến trong lịch sử nhân loại. Và luật chơi của nó vẫn là luật ta chơi hôm nay: gieo xúc xắc, đi quân, chạy về nhà.

Mọi đế quốc đều đặt cho nó một cái tên

Người Ai Cập gọi nó là Senet — trò chơi của sự đi qua. Các pharaoh được chôn cùng bàn cờ, sẵn sàng chơi tiếp ở thế giới bên kia.

Người Ba Tư gọi nó là Nard. Người La Mã gọi nó là Tabula. Người Byzantine chơi nó trong cung điện, người Ottoman chơi nó trong các quán cà phê.

Mỗi nền văn hoá đều thay đổi luật chơi đôi chút. Nhưng không ai thay đổi cái cốt lõi của nó.

Hai người chơi bên bàn

Mỗi ván tavla có hai người chơi. Nhưng thực ra, có ba.

Bạn quyết định nước đi. Đối thủ quyết định cách đáp lại. Còn xúc xắc — xúc xắc quyết định điều gì là khả thi.

Đó là lý do tavla sống sót suốt năm nghìn năm. Đây là trò chơi duy nhất mà chiến lược và số phận cùng ngồi đối diện bạn, trên cùng một chiếc bàn.

Ván cờ trong căn phòng kế bên

Bước vào một quán cà phê ở Istanbul. Một quán rượu nhỏ ở Athens. Một quán trà ở Tehran. Một khu vườn ở Beirut.

Ở một góc nào đó trong căn phòng ấy, hai người đang ngồi đối diện nhau, gieo xúc xắc, cười, tranh cãi, nhấp trà. Xúc xắc lanh canh, quân cờ bước đi, và câu chuyện không bao giờ ngưng lại.

Tavla không phải để chơi một mình.

Năm nghìn năm vận may

Bạn không cần phải giỏi. Bạn cũng không cần phải may mắn.

Bạn chỉ cần một ai đó ngồi bên kia bàn — và sẵn lòng để xúc xắc làm bạn bất ngờ.

Cầm lấy xúc xắc.