Bagh Chal

İki taraf, iki iş

Dört kaplan köşelerde. Yirmi keçi sırada bekliyor. Kaplanlar yemek ister. Keçiler kuşatmak ister.

Keçiler teker teker gelir

Önce keçiler. İlk yirmi turda her seferinde boş bir kesişime tek bir yeni keçi bırakırsın.

Keçini aç bir kaplanın yanına koyma

Kaplan, bir keçinin üzerinden hemen arkasındaki boş bir noktaya atlayarak yer. Yani bir kaplanın yanında, arka tarafı boş olan yalnız bir keçi — bir sonraki turda gider.

Savunma basit: yeni keçileri arka noktaları zaten dolu olacak şekilde ya da başka bir keçinin yanına yerleştir. Yan yana iki keçi yarım bir duvardır — ve keçiler duvarlarla kazanır.

Kaplanlar bir adım kayar

Sıraları geldiğinde kaplanlar bir çizgi boyunca komşu boş bir kesişime kayar.

Kaplanlar atlayarak yer

Bir keçi kaplanın yanında oturuyorsa ve keçinin hemen ardındaki nokta boşsa, kaplan keçinin üzerinden atlayabilir — ve onu yer.

Ama sadece gerçek çizgiler boyunca

Kaplanlar çapraz da atlayabilir — ama yalnız X işaretli noktalar arasında, yani tahtadaki çapraz çizgilerin gerçekten var olduğu yerlerde. X'i olmayan kenar noktalarında kaplanın çaprazı yoktur: sadece üst/alt/sağ/sol.

Kazanmanın iki yolu

Kaplanlar beş keçi yediğinde kazanır. Keçiler her kaplan bloklandığında — ne kayma, ne sıçrama — kazanır. Keçiler tek tek kaybeder; kaplanlar alan kaybeder.

Yerleştirmenin bu kadar önemli olmasının nedeni budur. İlk keçiler savaşmaz — yirmi tur sonra her kaplanı gidecek yer bırakmayacak duvarları örerler.

Eski bir efsane, Lanka'dan

Tahta bir tahtada hiçbir kaplan ve keçi görünmeden çok önce, Kraliçe Mandodari Lanka sarayında yalnız otururdu. Kocası, kral Ravana, kısa süre içinde kendini yok edecek bir imparatorluğu yönetiyordu. Onu uyarmıştı. Dinlememişti.

Bu yüzden Mandodari bir oyun tasarladı. Dört kaplan, yirmi keçi. Avcı ve av. Her iki tarafı da oynadı — bilgeliği uykuya dalmasın diye, kimse onu dinlemese bile.

Efsane gerçek olsun ya da olmasın, oyun yolculuk yaptı. Lanka'dan, Hindistan boyunca, Himalayalara. Nepal'in Newar köylerine ulaştığında yeni bir adı vardı: Bagh Chal. Kaplanın Hamlesi.

Beşi beşle kesişen çizgiler

Tahta basittir. Beş çizgi üzerine beş çizgi, artı çaprazlar. Kesiştikleri yirmi beş nokta.

Dört kaplan — küçük pirinç heykelcikler, vahşi, çoğu zaman Newar metal işçiliği geleneğinde elle dökülmüş — köşelerde otururlar. Yirmi keçi — basit taşlar ya da küçük topaklar — tahtanın yanında, noktalara birer birer yerleştirilmek üzere bekler.

Zar yok. Saklı kart yok. Her şey görünür. Her şey önemlidir.

Güçlünün unuttuğu

Kaplan güçlüdür. Bir keçinin üstünden sıçrar ve onu yer. Tek bir kaplan tüm sürüyü, birer birer, yiyebilir. Güç gerçektir.

Ama keçinin kaplanda olmayan bir şeyi vardır. Sayı vardır. Ve daha sessiz bir silahı vardır: durmak. Kaplanın yolunu kapatan bir keçinin savaşması gerekmez. Sadece orada durması yeterli. Yeterli keçi doğru yerlerde durursa, kaplan sıçrayamaz, hareket edemez, yiyemez.

Hareket edemeyen kaplan, kaybetmiş kaplandır. Bu, kimin daha güçlü olduğuna dair bir hikaye değil. Gücün neyi unuttuğuna dair bir hikaye.

Dedenin öğrettiği

Kathmandu vadisinde yüksekte, bir dede ahşap bir verandada torunuyla oturur. Aralarında pirinç bir Bagh Chal tahtası. Çocuk sekiz ya da dokuz yaşında. Kaplanları oynar, çünkü dişlerini sever.

Dede keçileri oynar. Bazen kötü oynar, çocuk kazansın diye. Bazen iyi oynar, çocuğa neyi kaçırdığını göstermek için — keçinin zayıf olmadığını. Keçi önceden düşünür. Keçi diğer keçilere güvenir. Keçi sürünün sabrını öğrenir.

Bunlar bir çobanın da bilmesi gereken şeylerdir. Oyun bir provadır — hayvanları güvende tutmak için, gerçek kaplanların hala yürüdüğü dağlarda yaşamak için.

Bazen keçiler kazanır

Çoban olman gerekmiyor. Kaplanların yürüdüğü yerde yaşaman gerekmiyor. Lanka'daki yaşlı bir kraliçenin bilgeliğini bilmen gerekmiyor.

Sadece bir taraf seçmen gerekiyor — dört güçlü azınlık, ya da yirmi sabırlı çoğunluk — ve oyunun hangisinin daha iyi olduğunu sormadığını hatırlaman. Hangisini anladığını sorar.

Hamleni yap.